Digitale transformatie

Boekmanstichting Kenniscentrum voor kunst, cultuur en beleid

Waarom is dit subthema belangrijk?

Digitale transformatie is geen tijdelijk innovatievraagstuk, maar een structurele verandering in de culturele en creatieve sector. Het verandert hoe cultuur wordt gemaakt, gedeeld, beleefd en bewaard. We zien onder andere:

Nieuwe mogelijkheden in de creatieve praktijk door technologieën als generatieve AI (GenAI) en Immersive Experiences (IX);

Voortschrijdende platformisering, met als gevolg een concentratie van macht en inkomsten;

Veranderende mediagewoonten en nieuwe vormen van publieksinteractie;

Verdere digitalisering en digitale ontsluiting van cultureel erfgoed.

Niet alle ontwikkelingen zijn positief. Zo zijn er aanzienlijke zorgen over de impact van GenAI op auteurschap, inkomenszekerheid en werkgelegenheid. Daarnaast is er groeiende aandacht voor de afhankelijkheid van Big Tech binnen de cultuursector en het spanningsveld dat dit opwerpt voor publieke waarden als transparantie. Ook zien we dat niet iedereen in gelijke mate profiteert van digitale technologieën, wat bestaande ongelijkheden kan versterken.

Naast deze brede ontwikkelingen – die in meer of mindere mate effect hebben op alle domeinen in de culturele en creatieve sector – heeft de toegang tot digitale technologieën ook geleid tot een relatief nieuw, opzichzelfstaand domein: digitale cultuur. Het is een breed en multidisciplinair vakgebied – denk hierbij onder andere aan mediakunst, Immersive Experiences (IX) en games – maar heeft vanwege diezelfde multidisciplinariteit moeite als één domein erkend te worden. Bovendien kampt het veld met uitdagingen rond distributie en conservering, wat de zichtbaarheid niet ten goede komt.

Digitale transformatie gaat daarmee verder dan de inzet van nieuwe technologie. Het leidt tot structurele veranderingen in zowel de inhoud van cultuur als de manier waarop de sector functioneert. Dit maakt digitale transformatie een fundamentele opgave voor de toekomst van de culturele sector.

Waarom is dit subthema belangrijk?

Partners & subsidiënten