Maandag 13 apr ’26
- Aanvang 13:30
- Start 14:00
- Eindtijd 17:00
- LocHal, Burgemeester Brokxlaan 1000, Tilburg
Presentatie Cultuurmonitor 2025 – editie 2026
Over de programmaonderdelen
Presentatie Cultuurmonitor: trends en ontwikkelingen in 2025
De cultuursector begon 2025 met de start van een nieuwe kunstenplanperiode (2025–2028), waarin fair pay en verduurzaming/digitalisering nadrukkelijker zijn verankerd. Tegelijk werd het jaar sterk gekleurd door politieke instabiliteit (kabinetsval en vervroegde verkiezingen), blijvende discussie over de financiële ruimte (o.a. btw-dossier), en maatschappelijke spanningen die doorwerkten in de sector (o.a. debat over artistieke vrijheid). In de praktijk werd 2025 een jaar waarin instellingen en makers tegelijk moesten professionaliseren (beleid, data/AI, governance) én weerbaar moesten zijn (arbeidsmarktpositie, veiligheid, polarisatie).
Door: Maartje Goedhart
Maartje vervult als Coördinator Onderzoek een centrale rol binnen de Boekmanstichting. Zij draagt verantwoordelijkheid voor de organisatie en realisatie van uiteenlopende onderzoeksprogramma’s en projecten, geeft leiding aan het team en bewaakt de voortgang en duurzame verankering van de Cultuurmonitor.
Deelsessie 1: Cultuurparticipatie VTO publicatie 2026
In 2024 is cultuurbezoek grotendeels terug op het niveau van vóór corona, maar verschillen tussen groepen blijven groot. Deelname ligt hoger bij hbo/wo-opgeleiden en hogere inkomens en neemt af met leeftijd; filmbezoek blijft achter op eerdere jaren. Nieuwe VTO-inzichten laten zien dat podiumkunsten breed worden bezocht, met meer detail over popgenres en dat optredens vooral op ‘klassieke’ podia plaatsvinden, maar ook regelmatig op informele locaties; daarnaast stijgt erfgoedbeoefening en blijft culturele consumptie hoog en steeds digitaler.
Door: Thomas de Hoog en Britt Swartjes
Thomas en Britt zijn beiden werkzaam als onderzoeker bij de Boekmanstichting. Thomas volgt binnen de Cultuurmonitor het domein architectuur en houdt zich daarnaast bezig met het uitvoeren van onderzoek in opdracht. Britt richt zich binnen de Cultuurmonitor onder meer op de domeinen muziek en games, en voert eveneens onderzoek uit in opdracht.
Deelsessie 2: Soft-launch Monitor Creatieve Industrie
De Monitor Creatieve Industrie is een tweejaarlijks onderzoek dat de economische ontwikkeling van de creatieve industrie in kaart brengt—zoals het aantal bedrijven en banen, groei en de “gezondheid” van de sector. De monitor laat ook zien hoe regio’s en steden zich tot elkaar verhouden, en welke deelsectoren in opkomst zijn.
Tijdens deze deelsessie geven we een eerste inkijk in de nieuwe Monitor Creatieve Industrie, met speciale aandacht voor de ontwikkelingen in kunsten en cultureel erfgoed: wat verandert er in werk, ondernemerschap en de plek van de sector in de economie en in regio’s?
Door: Paul Rutten, in samenwerking met Sita Struijke en Jonathan Verwey
Paul Rutten is onderzoekshoogleraar bij Creating 010 (Hogeschool Rotterdam) en een toonaangevend expert op het gebied van de creatieve industrie. Als mede-initiatiefnemer van de Monitor Creatieve Industrie (sinds 2006) speelt hij een belangrijke rol in het in kaart brengen en duiden van de sector. Zijn werk levert een structurele bijdrage aan kennisontwikkeling en beleid. Sita en Jonathan zijn beiden werkzaam als onderzoeker bij de Boekmanstichting en werken aan de Cultuurmonitor. Sita richt zich op het domein games en het thema digitale innovaties, terwijl Jonathan onder meer de domeinen erfgoed en audiovisueel volgt. Daarnaast voeren zij beiden onderzoek uit in opdracht.
Deelsessie 3: DIG & Gelijkwaardige toegang
Op de Cultuurmonitor brengen we onderzoek naar diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid (DIG) in beeld, bespreken we recente cijfers en sectorbrede vraagstukken, en bevragen we waarom het meten van DIG complex is. In de Community of Practice ‘Democratisering van Cultuur’ zijn we, samen met Concrete Blossom, verder de materie in gedoken om te verkennen hoe DIG een breder cultuurbegrip mogelijk maakt, voorbij de huidige institutionele kaders. Hoe ziet zo’n breed cultuurbegrip eruit? En kunnen we hiermee een prototype voor de toekomst van het cultuurbestel vormgeven, één waarin ruimte gemaakt wordt voor niet-geïnstitutionaliseerde vormen van cultuur?
Deze sessie biedt inkijk in het proces van en de eerste bevindingen uit deze Community of Practice. We introduceren het belang en de uitdagingen van het willen meten van DIG. En we bespreken de ontwikkeling van methodologische handvatten om dynamische leefwerelden als The Culture meetbaar te maken binnen de Cultuurmonitor; één die relationeel en niet-reducerend is.
Door: Maxime van Haeren en Rosa Schiavone
Maxime en Rosa zijn beiden werkzaam als onderzoeker bij de Boekmanstichting en werken aan de Cultuurmonitor. Maxime volgt de domeinen design en theater en het thema diversiteit en inclusie, en is daarnaast mede verantwoordelijk voor het tijdschrift Boekman. Rosa richt zich op het domein letteren en de thema’s diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid (DIG) en duurzaamheid. Beiden voeren daarnaast onderzoek uit in opdracht.
Presentatie Kunstloc Brabant
Lokale en provinciale monitors zijn cruciaal omdat cultuurbeleid vooral dichtbij huis wordt gemaakt: in gemeenten en provincies. Met één consistent datastelsel – dezelfde definities en indicatoren op lokaal, provinciaal en landelijk niveau – worden cijfers echt vergelijkbaar en kunnen we ontwikkelingen eerlijk naast elkaar leggen. Zo wordt het mogelijk om lokale signalen op te schalen naar het nationale beeld, terwijl landelijke trends lokaal beter te duiden zijn.
Tijdens deze presentatie laten Kunstloc Brabant en gemeente Tilburg zien welke rol data en Waarde van Cultuur spelen in hun dagelijkse werkpraktijk. Ook lichten ze toe hoe het opdrachtgeverschap vanuit de cultuurregio Brabantstad werkt en welke beleidsvragen hierbij centraal staan.
Door: Meintje de Roest en Teun van Irsel
Meintje de Roest werkt vanuit Kunstloc Brabant als projectcoördinator van de Waarde van cultuur, de cultuurmonitor van Noord-Brabant. Zij zorgt voor afstemming en uitwisseling tussen het onderzoeksteam en beleidsmakers van Brabantstad. Daarnaast stimuleert zij actief de kennisdeling rond resultaten uit de monitor en ander onderzoek. Voordat Meintje bij Kunstloc Brabant aan de slag ging werkte zij ruim vijftien jaar als uitvoerend musicus.
Teun van Irsel (1984) begon zijn loopbaan in de muziekindustrie. Na een studie algemene cultuurwetenschappen is hij zich toe gaan leggen op cultuurbeleid. Hij was adviseur bij het Brabants Kenniscentrum voor Kunst en Cultuur, later Kunstloc. Nu is hij beleidsstrateeg cultuur in Tilburg.
Fotografie: Jamaine Festen (portretten onderzoekers Boekmanstichting) en Stijn Rompa (portretten Meintje de Roest en Teun van Irsel)