Bibliotheekcatalogus

In de 20e eeuw krijgt kunstkritiek een hoge status, die de laatste decennia echter snel aan belang inboet. Zij verliest autoriteit en lijkt allengs minder greep te hebben op wat in de kunsten gaande is. Vooral de opkomende concurrentie op internet zet aan het denken over wat de rol van de kunstkritiek in de komende jaren zal zijn. In de lezing 'Het woeden van de kritiek' gehouden op 21 januari 2010 in SPUI25 in Amsterdam stelt bijzonder hoogleraar journalistieke kritiek aan de Universiteit van Amsterdam, Maarten Doorman, zich de vraag wat het internet de kunstkritiek te bieden heeft? Hij betoogt dat met name de kunstredacties van de kwaliteitskranten zouden moeten investeren in betere websites met doorwrochte en goed ontsloten kritieken. De mogelijkheden van het internet worden nu slechts marginaal benut. Verkorte versie verschenen in de Volkskrant 23-1-2010.

De kunstkritiek moet op zoek naar nieuw jargon, want film en beeldende kunst vallen steeds meer samen. Hoe twee musea filmmaker David Lynch exposeren.

Kunstkritisch essay over community art door Sonja Valk, directeur Domein voor Kunstkritiek. Volgens haar is community art een van de meest overschatte cultuuronderdelen.

Tafelrede die de filosoof hield in 1925 voor kunstcriticus Juan de la Encina bij de opening van de Expositie van Iberische Kunstenaars in Madrid.

Als je streeft naar excellentie in de kunsten, zoals minister Plasterk doet, voldoet de de nieuwe basisinfrastructuur dan? Of laat excellente kunst zich niet in een stijve structuur persen? Auteur bespreekt dit dilemma aan de hand van zijn theaterervaringen in Avignon. Kwaliteit en publieksbereik gaan niet altijd hand in hand, stelt hij. En dat er nauwelijks meer een serieuze kunstkritiek is in Nederland dat kan helpen het belang van kunst uit te dragen, helpt niet mee.

'Critici huilen en zweten niet', schrijft acteur en schrijver Rik Launspach in een ingezonden brief in de Volkskrant van 14-11-2009. Launspach vindt dat critici het zich doorgaans erg gemakkelijk maken door snel, snel een stukje te schrijven of iets door een microfoon te roepen. Hein Janssen, theaterredacteur van de Volkskrant reageert met te stellen dat een debat tussen criticus en kunstenaar in de kolommen van de krant nauwelijks uitvoerbaar is, en ook niet wenselijk.

Wie zijn oor te luister legt bij de criticasters van kunstrecensenten zou direct geloven dat de kritiek in een diepe crisis verkeert. In de State of the critic 2009 gehouden op 4-9-2009 tijdens het Nederlands Theaterfestival TF betoogt Edo Dijksterhuis, directeur van Art Amsterdam en voormalig coördinator kunst bij het Financiële Dagblad, dat die analyse alleen op gaat als je kunstkritiek gelijk stelt aan dagbladrecensenten. De krantenkritiek gaat inderdaad ten onder aan een doorgeschoten marktdenken. Elders - en dan vooral op internet - draait de meningenbusiness als nooit tevoren. Tekst van de lezing.

Moeten de expertise en het oordeel van critici beschermd gaan worden?

Terugblik en vooruitblik op het muziektheater in Vlaanderen. Aan de orde komen: de rol van de opleidingen, de plek van de componist in het muziektheaterbedrijf, de tol van de internationalisering, de moeizame verhouding tussen muziektheater en de media. Luca Scarlini houdt een pleidooi voor de (onbekende) experimentele kracht van musical. Pieter De Buysser verklaart zijn liefde aan het muziektheater. Maarten Beirens, Pieter Verstraete, Evelyne Coussens en Daniëlle de Regt schrijven over het begrip muziektheatermuziektheater en de diversiteit van het muziektheater in Vlaanderen. De sluiswachterspositie van de grote internationale festivals wordt bevraagd door Guy Coolen. Hans Bruneel pleit voor een kwaliteitsvolle kunstkritiek. Om haar rol als componist ten volle te kunnen ervaren in een muziektheaterstuk ziet Petra Vermote twee essentiële voorwaarden: artistieke symbiose en de goede organisatie van het gehele werkproces. Pieter Verstraete komt tot de paradoxale vaststelling dat de uitdaging voor het muziektheater ligt in een noodzakelijke institutionalisering. In zijn cijferanalyse aan de hand van de VTi-databank, stelt Joris Janssens vast dat de groei van de muziektheaterproducties de laatste jaren niet komt van de decretaal gesubsidieerde muziektheaterproducenten, maar juist van andere producenten (theater- of dansproducenten, festivals, kunstencentra). Tevens portretten van de voornaamste muziektheaterproducenten in Vlaanderen op de website van VTi. Themanummer houdt verband met een initiatief van vijf Vlaamse culturele instellingen in juni 2009 voor een biënnale rond hedendaagse opera, muziektheater en musical, OPERA XXI. Het VTi organiseert samen met Muziekcentrum Vlaanderen een driedaagse internationale ontmoeting rond muziektheater.

De laatste jaren neemt het aantal theaterrecensies in dagbladen af, hoe komt dat?
Zie reactie van S. van der Valk in TM 13(2009)4(mei.51)