Boekmanstichting Kenniscentrum voor kunst, cultuur en beleid

Boekman 101

Redactioneel

  • Redactioneel Boekman 101 Cultuur, de kunstmest voor vastgoedontwikkeling Ineke van Hamersveld

    Er is veel gebouwd in het verleden. Kerken, kloosters, kazernes, fabrieken, scholen, winkels, boerderijen, kantoren, ze verliezen echter in rap tempo hun functie. Een van de gevolgen daarvan is leegstand: er staat een dagelijks uitdijende voorraad vastgoed leeg. Rijksbouwmeester Frits van Dongen luidde daarom vorig jaar de noodklok. Hij noemde hergebruik de grote opgave voor de komende jaren. Deze vraagt om nieuwe, innovatieve concepten en werkwijzen.
    Tegen deze achtergrond onderzoekt Boekman 101 de verhouding tussen de culturele en de vastgoedsector. Waar raken die elkaar? Hoe kan vastgoed – een gebouw, een gebouwencomplex of zelfs een hele wijk – dankzij de inzet van cultuur succesvol worden getransformeerd tot voordeel van de bewoners? Wat en wie zijn daarvoor nodig? Wat zijn de randvoorwaarden voor succes?

Artikelen

  • Herbestemming in tijden van permanente tijdelijkheid
    Paul Meurs en Marinke Steenhuis
  • De nieuwe hype: cultuurclusters!
    Interview met Zef Hemel
    André Nuchelmans
  • Het landschap van de leegstand
    Frits van Dongen
  • Coöperatie van creatieve ondernemers in De Watermaker
    Guido van Eijck
  • Met pop-ups leegstand te lijf
    Sophia Zürcher
  • Herbestemming vraagt om kansrijke programmering
    Agnes Franzen
  • Transformatie verrijkt de samenleving
    Peter Kuenzli
  • Van kunstenaar tot projectontwikkelaar
    Margot Dijkgraaf
  • Prachtige panden, krimpende budgetten
    Nieuwe uitdagingen voor gemeenten en sector
    Eltje de Klerk
  • Cultuur langs de financiële meetlat
    Interview met Gerard Marlet
    Daan van Lent
  • 'Makelen en schakelen'
    Interview met de wethouders van de G4
    Saskia Naafs
  • De rol van cultuur in krimpregio's
    Jooske Baris
  • Spontane versus gemaakte culturele gebiedsontwikkeling
    Hans Venhuizen en Dirk Haas
  • Cultuur op eigen kracht
    Jeroen Saris

Reportages

  • Dordtse diamanten - synthese van cultuur en erfgoed Wijnand Galema en Han Bakker

    Verreweg de mooiste entree van Dordrecht is die over water, waar de fast ferry aanmeert aan de kade van de historische binnenstad en direct toegang biedt tot een van de meest romantische stadsdecors van Nederland. Maar het wordt steeds leuker om Dordrecht vanaf de snelweg of via het spoor te ontdekken. Juist in de schil rond de binnenstad zijn de afgelopen jaren allerlei initiatieven van de grond gekomen die gebruikmaken van jongere bouwkunst en industrieel erfgoed die de stad ook rijk is. Dordrecht plukt hier de vruchten van een consistente aanpak om investeringen in het culturele aanbod zoveel mogelijk te combineren met hergebruik en transformatie van bestaand vastgoed en herontwikkeling van in onbruik geraakte gebieden.

  • Het bruist op de Veghelse Noordkade Stefan van Bogget en Erik Tausch

    Met de voltooiing van de Zuid-Willemsvaart in 1826 begint de economische groei van Veghel, dat vanaf dan een haven heeft. De vestiging van de Noord-Brabantse Coöperatieve Boerenbond (NCB) aan de haven in 1914 is een tweede economische impuls. De Coöperatieve Handelsvereniging (CHV) was de gezamenlijke inkooporganisatie van de NCB. In 1915 werd aan de Noordkade in Veghel een groot modern magazijn voor de CHV gebouwd met een graansilo, malerij en een veekoekenfabriek.
    Vanaf 1996 werden de gebouwen en het 5,5 ha tellende terrein van de CHV minder bedrijfsmatig gebruikt. De laatste activiteiten vonden in 2010 plaats. Een plaatselijke aannemer/projectontwikkelaar, Bouwbedrijf Van de Ven, kocht in 2008 de terreinen en de voormalige fabrieksgebouwen.

  • Arnhem, shake hands-stad Edwin Verdurmen

    De laatste jaren wordt er veel geschreven over de opkomst van de bottom-up beweging en het verval van de top-down benadering en het masterplan. Er wordt daarbij vaak gesuggereerd dat top-down en bottom-up strategieën zijn die los van elkaar staan. In Arnhem is een ontwikkeling gaande waarin ze samenkomen: overheid, ondernemers, culturele instellingen, betrokken inwoners en professionals zoeken de samenwerking juist op. Deze benadering zou ik de shake hands-methode willen noemen. Op een gelijkwaardige manier werken traditionele partijen uit de ruimtelijke ordening samen met nieuwkomers die vanuit een persoonlijk belang en lokale betrokkenheid opereren.

  • Nieuwe munitie in Donderen Henk Keizer

    Op de weg van Donderen naar Norg worden akkers en weilanden afgewisseld door kavels bos, aangeplant in de jaren zestig. Een van die bosjes is het terrein Donderboerkamp, een voormalig munitiedepot. Het terrein is aangelegd en gebouwd tijdens de Koude Oorlog, is thans werkplaats en thuishaven van locatietheatergezelschap PeerGrouP en huisvest zorgboerderij Prins. Het heeft de status van cultuurlandgoed en combineert cultuur met natuur en zorg.
    Het terrein bestaat uit 24 bunkers omgeven door aarden wallen. Het munitiedepot was een van de voorraadkasten voor het Amerikaanse leger als de oorlog met de Russen zou uitbreken. Na de val van de Muur in 1989 raakte het in onbruik. De inmiddels opgeheven Dienst Landelijk Gebied (DLG) droeg zorg voor de verkoop van de terreinen, die moesten worden herontwikkeld.

Partners & subsidiënten