Boekmanstichting Kenniscentrum voor kunst, cultuur en beleid

Boekman 96

Redactioneel

  • Redactioneel Boekman 96 Ongekende allianties en burgerbetrokkenheid Ineke van Hamersveld

    De cirkel lijkt rond. De erfgoedzorg, ontstaan in het laatste kwart van de 19de eeuw in een door onverschilligheid en stedenbouwkundige expansiedrift gekenmerkt Nederland, wordt, zo’n 140 jaar later, ingrijpend afgeslankt. In die tijdspanne ontwikkelde de zorg zich langs twee lijnen. De ene lijn was die van de overheid, de andere van het particulier initiatief, beide geïnstigeerd door bezorgde burgers. Deze zagen eeuwenoude kunstschatten naar het buitenland verdwijnen, en oude huizen, stadsmuren, stadspoorten, grachtjes en landschappen opgeofferd aan uitbreiding en nieuw bouw. Overheid en actieve burgers zetten zich in voor het behoud en de waardering van cultureel waardevolle kunst werken, monumenten en stadsgezichten. Later kwamen hier onder meer archieven, landschappen en archeologische monumenten bij, gesteund door op de sector toegesneden weten
    regelgeving.

Artikelen

  • Vraagtekens bij erfgoed
    Erfgoedsector moet allianties aangaan met politiek en liefhebbers voor breed draagvlak
    Sandra Jongenelen
  • Erfgoed in andere handen?
    Het ontbreekt de Rijksgebouwendienst aan een visie bij het afstoten van gebouwen
    Karel Loeff
  • Alles behouden!
    Gemoderniseerde monumentenzorg is heilzaam voor de vastgoedmarkt en duurzaamheid
    Vincent van Rossem
  • Een nieuwe visie en koers voor het materiële en immateriële (Wereld) erfgoed
    Interview met architect en architectuurhistoricus Paul Meurs
    Ineke van Hamersveld
  • Wat we nodig hebben is het 'Edda-gevoel'
    Musea moeten laten zien wat ze waard zijn en zo de samenleving aan zich binden
    Claartje Bunnik
  • Publiek of privaat? That is the question
    Fundamentele discussie over de relatie tussen publiek en privaat cultureel erfgoed gewenst
    Tamara van Kessel
  • Valuing and preserving popular music heritage in the Netherlands
    Over de waarde en betekenis van popmuziek als cultureel erfgoed
    Amanda Brandellero
  • Hedendaags erfgoed als coproductie
    Breed draagvlak door kritisch samenspel van mede-eigenaren en medeproducenten in hedendaags erfgoed
    Liane van der Linden
  • De ontwikkeling van een gevoel voor tijd
    Erfgoedzorg moet het fenomeen 'tijd' voelbaar en zichtbaar maken
    Hester Dibbits
  • Gevraagd: verandermanagers voor het cultuurlandschap
    Regionalisering van ruimtelijk beleid wakkert maatschappelijke belangstelling en politieke bewustwording aan
    Joks Janssen
  • Naar integratie en maatschappelijke verbreding in de waardestelling van erfgoed
    Het is tijd voor een debat over de waardestelling in de erfgoedzorg
    Jos Bazelmans

Columns

  • Vorst, volk én onderbuik Pieter-Matthijs Gijsbers

    Rome verleidde me tot de kunstgeschiedenis. Met ongelooflijk veel plezier onderzocht ik daar dertig jaar geleden Bernini’s kerk Sant’ Andrea al Quirinale, gebouwd voor de Societas Iesu in de jaren 1658-1670. Deze rijk met marmer en altaarstukken versierde kerk maakte deel uit van het noviciaatshuis van de jezuïetenorde. Daar, op de Quirinaalsheuvel, vormde de orde haar meest getalenteerde novicen tot bevlogen apostelen, klaar om met ware doodsverachting verre volkeren te kerstenen.

  • Verdrag van Malta: baken of sta-in-de-weg? Lydia Jongmans

    In 1992 ondertekende Nederland het Verdrag van Malta (of Valletta). Dit verdrag van de Raad van Europa regelt de instandhouding en bescherming van cultuurhistorisch erfgoed dat zich in de grond bevindt, of onder water. Velen zien het als een baken, omdat het heeft geleid tot veel wettelijke bescherming van archeologische terreinen. Maar je kunt het ook beschouwen als een sta-in-de-weg, omdat het de inzet van burgers belemmert. De werkzaamheden in beschermde gebieden zijn immers voorbehouden aan professionele archeologen. Amateurs mogen slechts onder hun toezicht of in bijzondere gevallen actief zijn.

  • Cocreatie in de erfgoedsector Elvira Sweet

    De Italiaanse schrijver en dichter Giacomo Leopardi (1798-1837) was gehandicapt, en het is niet onaannemelijk dat daar zijn inktzwarte kijk op het leven iets mee te maken had. Hij was echter niet buitengewoon pessimistisch, eerder realistisch, toen hij zei dat een woordenboek slechts een deel van het erfgoed van een taal kan omvatten. Zo is het ook met overheden in hun relatie tot cultureel erfgoed. Als het gaat om behoud is volledigheid van alles wat in cultureel, sociaal of economisch opzicht belangrijk is, een onmogelijke (financiële) opgave.

  • La Ronde de Nuit Inge van der Vlies

    Zien we een mooie Vermeer, Rembrandt, Van Gogh, Mondriaan of Rineke Dijkstra liever in Nederland of Parijs? Gloeit het nationale hart minder als we een solotentoonstelling van Dijkstra in het Guggenheim in New York zien? Of is het juist geweldig om te ervaren hoe de mensen rijen dik schuifelen langs de Rembrandts in Sint-Petersburg?

  • Archieven: meer dan erfgoed Martin Berendse

    Archieven zijn gebruiksvoorwerpen. Oude middeleeuwse charters hebben rechtshandelingen vastgelegd en de recente archieven van overheidsorganen, instellingen, bedrijven en personen zijn de vehikels van transacties, onderzoek, onderhandeling en andere communicatievormen. Archieven ondersteunen het geheugen. Van de archiefvormer zelf, van historische onderzoekers en van alle andere belang hebbenden. Het is niet voor niets dat de regels voorschrijven dat bij de selectie van een overheidsarchief de belangen van overheidsorganen, rechten bewijszoekende burgers én historisch onderzoek moeten worden gediend.

  • Erfgoed wordt van onderop bepaald Riet de Leeuw

    Immaterieel erfgoed is een voor Nederland relatief nieuw beleidsterrein met mogelijkheden voor innovatieve kruisbestuivingen met andere dan de traditionele erfgoedterreinen, zoals maatschappelijke organisaties, jonge ontwerpers et cetera. Als het kritische debat over immaterieel erfgoed breed wordt gevoerd kan het een sleutelrol vervullen voor andere erfgoedsectoren, bijvoorbeeld in het denken over nieuwe manieren van burgerbetrokkenheid bij de bescherming en betekenisgeving van het erfgoed.

Dossier

Partners & subsidiënten