De Gelderse cultuursector is economisch goed hersteld van de coronaperiode. Dat blijkt uit de tweede, ditmaal online, editie van de Cultuur- en Erfgoedmonitor Gelderland, die op donderdagmiddag 15 mei 2025 officieel is gepresenteerd in de Mauritskazerne in Ede. Deze monitor biedt inzicht in de sociale, economische en artistieke waarde van cultuur en erfgoed in de provincie en ondersteunt beleidsmakers, culturele instellingen en makers met actuele, betrouwbare data.
De monitor is naar voorbeeld van de landelijke Cultuurmonitor opgezet en biedt daarmee een fundament voor provinciaal benchmarkonderzoek én het opstellen van cultuurbeleid op regionaal niveau.
Waardevolle inzichten voor beleid en praktijk
De Cultuur- en Erfgoedmonitor laat zien dat Gelderland relatief veel musea, bibliotheken en podia kent – die bovendien goed bezocht worden. In 2023 ontvingen de musea in de provincie meer dan 3,5 miljoen bezoekers. Alleen in Noord- en Zuid-Holland waren dat er meer. Ook blijkt dat 89% van de inwoners minstens één culturele activiteit bezocht, 74% een erfgoedlocatie of -evenement, en 78% zelf cultureel actief is. Gelderland kent daarmee een bloeiend cultureel leven, met een grote rol voor amateurkunst.
Opvallend is dat de creatieve sector in Gelderland zich economisch sterker heeft hersteld dan het landelijk gemiddelde. De eigen inkomsten van culturele instellingen groeiden van 75 miljoen euro in 2021 naar 119 miljoen euro in 2022 – een stijging die grotendeels te danken is aan het toenemend publieksbereik. Tegenover elke euro subsidie stonden in 2022 gemiddeld 66 cent aan eigen inkomsten.
Inzicht per regio
Nieuw in deze editie is de toevoeging van erfgoed, bibliotheken en data per regio. Iedere regio in Gelderland blijkt zijn eigen culturele profiel te hebben. Zo valt de regio Arnhem en Nijmegen op door een bijzonder rijke culturele infrastructuur en hoge werkgelegenheid in de sector.
Gedeputeerde Peter Drenth benadrukt het belang van de monitor: “Deze tweede monitor geeft een rijk beeld van hoe cultuur en erfgoed er in de verschillende regio’s van onze provincie voor staan. Dat is waardevol. De inzichten uit deze monitor helpen ons – samen met gemeenten, instellingen en makers – om gericht te investeren in een culturele infrastructuur die stevig staat én meebeweegt met wat er leeft in de samenleving.”
Tijdens de lancering was Jan Jaap Knol, directeur-bestuurder van de Boekmanstichting, keynote spreker. In zijn bijdrage benadrukte hij het belang van actuele en betrouwbare data voor het cultuurbeleid en de waarde van samenwerking tussen overheden, instellingen en onderzoekers.
Samenwerking en toegankelijkheid
De Cultuur- en Erfgoedmonitor is ontwikkeld in samenwerking met het culturele veld. Provincie Gelderland is opdrachtgever. De coördinatie lag bij Cultuur Oost, Erfgoed Gelderland en Rijnbrink. Het onderzoek werd uitgevoerd door de Boekmanstichting, Het PON & Telos en Pyrrhula Research Consultants.
Vanuit de Boekmanstichting werkten de volgende onderzoekers mee aan de monitor: Maartje Goedhart (Coördinator onderzoek), Britt Swartjes, Jonathan Verwey, Maxime van Haeren, Thomas de Hoog en Sita Struijke.
De monitor is volledig online beschikbaar, inclusief dashboard en regioprofielen, neem een kijkje via onderstaande button:
