Waarde van cultuur Brabant 2026

Waarde van cultuur 2026

De ontwikkelingen in de afgelopen twee jaar laten zien dat de Noord-Brabantse cultuursector sterk betrokken is bij de samenleving. Met veel aandacht voor publieksactiviteiten, grote verbondenheid bij maatschappelijke projecten, een financieel gezond verenigingsleven en een groeiend bereik van cultuureducatie. Tegelijkertijd is de culturele infrastructuur relatief bescheiden, blijft cultuurbeoefening achter ten opzichte van andere provincies en is er sprake van ongelijkheid in cultuurparticipatie. De sector toont zich financieel veerkrachtig met groeiende eigen inkomsten en veel aanbod, maar is ook kwetsbaar met flink stijgende uitgaven, terwijl de overheidsuitgaven aan cultuur niet in hetzelfde tempo meegroeien.

Een Brabants profiel in 12 punten

In deze samenvatting van de monitor Waarde van cultuur trekken we 12 overkoepelende conclusies.

1. Noord-Brabant heeft, vergeleken met andere provincies, een bescheiden culturele infrastructuur met weinig culturele organisaties per hoofd van de bevolking.
2. Ondanks die bescheiden culturele infrastructuur realiseren deze organisaties relatief veel aanbod, waarmee ze steeds meer publiek bereiken.
3. Brabantse culturele makers en instellingen zijn actief betrokken bij maatschappelijke projecten en beschouwen dit vaak als kernactiviteit.
4. Cultuurdeelname blijft, ondanks de aandacht hiervoor in zowel de sector als beleid, ongelijk verdeeld. Bijna alle vormen van cultuurbezoek en -beoefening worden vaker gedaan door hbo- en wo-geschoolden. Dat komt overeen met het landelijke beeld.
5. Jongeren (tussen 16 en 29 jaar) nemen vaker deel aan cultuur dan andere leeftijdsgroepen, zowel als bezoeker als beoefenaar, online en offline.
6. Alle Brabantse gemeenten doen vanaf 2025 mee aan het programma Cultuureducatie met Kwaliteit voor cultuureducatie op scholen en het leerlingenaantal is gestegen.
7. Tweederde van de Brabanders doet wekelijks of maandelijks aan cultuurbeoefening. De meerderheid van de Brabanders beoefent cultuur individueel en informeel, bijvoorbeeld thuis en zonder lessen.
8. De meeste Brabantse amateurkunstverenigingen zijn financieel gezond, met meer groeiende dan krimpende verenigingen en een stabiel vrijwilligersbestand. Het aandeel Brabanders dat lid is van een culturele organisatie of vereniging is in 2025 gelijk aan dat in 2023.
9. Ruim twee derde van de Brabanders vindt kunst en cultuur belangrijk voor de samenleving. Dat is de afgelopen jaren afgenomen (van 83% in 2017 naar 68% in 2025).
10. Financieel toont de Brabantse cultuursector zich veerkrachtig: de eigen inkomsten zijn de afgelopen jaren toegenomen. Tegelijkertijd staat de financiële basis onder druk: de lasten stijgen flink en een groter deel van de begroting wordt gedekt door incidentele subsidies.
11. Gemeenten blijven veruit de belangrijkste financier van cultuur in Noord-Brabant: 69% van de meerjarige subsidies aan cultuur in BrabantStad (samenwerkingsverband grootste gemeenten) is afkomstig van gemeenten. Elk van de zeven grote gemeenten in Noord-Brabant heeft haar eigen kenmerkende profiel.
12. De Brabantse creatieve sector groeit: zowel het aantal bedrijven als het aantal zzp’ers is flink gestegen tussen 2017 en 2024 met respectievelijk 38% en 23%. Ook de werkgelegenheid (het aantal banen) stijgt.

Meer weten over de bevindingen achter deze conclusies? In de verdiepende samenvatting lichten we de twaalf conclusies verder toe. Ook vind je er een kort profiel van de zeven gemeenten in BrabantStad.