Commmunity of Practice: Democratisering van Cultuur

Vanuit de overtuiging dat de kloof tussen beleid en praktijk niet met één conferentie of rapport kan worden overbrugd, startten de Boekmanstichting en The Niteshop in 2025 de Community of Practice (CoP) over democratisering van cultuur, als onderdeel van de doorlopende Kennisagenda. De CoP bracht deelnemers samen uit gemeenschappen, beleid, onderzoek, culturele praktijk en netwerken die verbonden zijn met The Culture. Zij werkten in drie hoofdbijeenkomsten en werksessie verspreid over een jaar aan de centrale vraag:

Op welke manieren zou het Nederlandse cultuurbestel ingericht moeten worden om ruimte te geven aan een breed, meerstemmig cultuurbegrip?  

Deelnemers bespraken thema’s als besluitvorming en inspraak, de verhouding tussen geïnstitutionaliseerde en niet-geïnstitutionaliseerde cultuur en de vraag wie de kaders bepaalt wanneer diversiteit wordt geïnstitutionaliseerd. Vertrouwen of het gebrek daaraan, was een terugkerend vraagstuk. De publicatie helpt het zichtbaar maken van spanningen en wederzijds begrip te versterken door geleefde ervaringen, verhalen en objecten centraal te stellen in het gesprek over de toekomst van het cultuurbestel. Het leverde de volgende voorlopige conclusies op:

• Democratisering van cultuur is herdefinitie van kennis, macht en legitimiteit, niet alleen uitbreiding van toegang.  
• De tussenruimte is cruciaal, maar kwetsbaar; zij kan een breed cultuurbegrip dragen, mits zij autonoom blijft en niet door het systeem wordt opgeslokt. 
• De tussenruimte kan alleen als leefwereldgerichte infrastructuur werken wanneer zij structureel wordt geborgd, ruimte laat voor vertaling en meervoudige kennisvormen, en daarmee niet de leefwereld aanpast aan het systeem, maar het systeem laat leren van de leefwereld. 
• De Community of Practice laat zien dat democratisering van cultuur het risico loopt een vooral institutioneel gesprek te blijven zolang tijd, samenstelling en methodische inbedding beperkt zijn, waardoor verschil en meervoudige kennis wel zichtbaar worden, maar onvoldoende invloed krijgen op de uitkomst. 

De publicatie neemt je mee in het proces aan de hand van beschrijvingen van iedere sessie, modellen, quotes, notities en tekeningen: